Πόσα θα με πληρώσετε για να μου…δανείσετε;

Όσο οξύμωρος κι αν ακούγεται ο παραπάνω τίτλος και την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύεται την απομείωση του χρέους της, υπάρχουν ευρωπαϊκές χώρες και εταιρίες που δανείζονται με αρνητικά επιτόκια!

Αυτό σημαίνει ότι αν αύριο αγοράσετε διετή ομόλογα χωρών όπως η Γερμανία ή Φινλανδία και τα διακρατήσετε ως την λήξη τους, το ποσό που θα σας επιστραφεί, συνυπολογίζοντας τους τόκους, θα είναι μικρότερο από το κόστος αγοράς.

Για πιο λόγο όμως οι επενδυτές πληρώνουν το ελβετικό δημόσιο με 1.2% το χρόνο για να το δανείσουν για δύο χρόνια;  

Η ασφάλεια κοστίζει

Σε αρνητικό έδαφος έχουν περάσει κατά βάση οι αποδόσεις ομολόγων χωρών της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Οι τελευταίες απολαμβάνουν την υψηλότερη πιστοληπτική διαβάθμιση από τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης.

Σε ένα περιβάλλον όπου η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται και υπάρχουν πολλά ανοιχτά μέτωπα σε πολιτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο, οι επενδυτές είναι διατιθέμενοι να πληρώσουν τα κράτη προκειμένου να διασφαλίσουν τα χρήματά τους.  

Δεν μπορούν να κάνουν κι αλλιώς

Ένας άλλος λόγος, είναι ότι θεσμικοί επενδυτές όπως τράπεζες ή συνταξιοδοτικά ταμεία, είναι αναγκασμένα βάση του καταστατικού τους, να επενδύουν σε ομόλογα άσχετα με την τρέχουσα κατάσταση. Έτσι, ενώ ο μικροεπενδυτής μπορεί να απέχει από την αγορά αν κρίνει ότι το περιβάλλον δεν τον ευνοεί, οι πρώτοι δεν έχουν αυτή την πολυτέλεια.

Και στο βάθος Draghi

Τον Ιανουάριο του 2015 ο πρόεδρος της ΕΚΤ, παρουσίασε ένα πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, γνωστό και ως QE. Υποσχέθηκε αγορές ομολόγων από την δευτερογενή αγορά ύψους €1 τρις σε ορίζοντα 2 χρόνων.

Οι επενδυτές λοιπόν γνωρίζουν ότι όσο υψηλές και να είναι οι τιμές ομολόγων πλέον (υπενθυμίζουμε ότι η τιμή ενός ομολόγου κινείται αντίστροφα από το επιτόκιο), θα υπάρξει κάποιος που θα το αγοράσει σε ακόμη υψηλότερη τιμή.  

Είναι καλό ή άσχημο που τα επιτόκια έχουν πάρει την κατιούσα;

Εκ πρώτης όψεως είναι καλό. Δίνεται η δυνατότητα στα κράτη να χρηματοδοτήσουν έργα υποδομής, την παιδεία ή την υγεία, γεγονός που επιδρά θετικά στην οικονομία μακροπρόθεσμα. 

Ο αντίλογος όμως, είναι ότι έτσι δεν γίνεται ορθή χρήση του κεφαλαίου. Οι κυβερνήσεις δεν έχουν κάποιο κίνητρο για να περιορίσουν την σπατάλη ή να προβούν σε αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, ενώ εταιρίες που θα είχαν βάλει λουκέτο, μπορούν και συντηρούνται δανειζόμενες με χαμηλά σχετικά επιτόκια.

Επίλογος

 Το υψηλό και μάλλον μη διατηρήσιμο χρέος δεν αποτελεί προνόμιο της Ελλάδας μόνο. Σύμφωνα με έρευνα της McKinsey and Co, το παραπάνω και σε παγκόσμιο επίπεδο συνέχισε να αυξάνει από το 2007, για να φθάσει τέλη του 2014, στα   $200 τρις! Ήδη χώρες όπως η Κίνα και η Ιαπωνία αντιμετωπίζουν τις δικές τους προκλήσεις πάνω στο θέμα αυτό. Μία κρίση χρέους λοιπόν είναι το τελευταίο που χρειάζεται η παγκόσμια οικονομία, ειδικά τη στιγμή που οι κεντρικές τράπεζες  έχουν παίξει και τα τελευταία τους χαρτιά!